Link copied!
Sign in / Sign up
23
Shares

पितळ आणि तांब्याच्या भांड्याचा वापर का करायला हवा ?


भारतात पूर्वापार तांब्या-पितळ्याच्या भांड्यांमध्ये पाणी साठवण्याची परंपरा चालत आलेली आहे. त्यामागे शास्त्रीय कारण आहे. ते म्हणजे तांब्या-पितळ्याच्या भांड्यांमध्ये साठवलेले पाणी हे त्या धातूंच्या नैसर्गिक जंतुनाशक गुणधर्मामुळे फक्त निर्जंतुकच होते असे नाही, तर आरोग्याच्या दृष्टीनेही अधिक उपयोगी गुणधर्म त्यात प्रविष्ट होतात. पितळी भांडय़ात अन्न शिजवल्याने आणि खाल्ल्याने जंत, कफ आणि वायूदोषाचे विकार होत नाहीत. फक्त सात टक्केच अन्नातील पोषकतत्त्वे नष्ट होतात.

१) सोने उष्ण धातू आहे. सोन्याच्या भांडय़ात शिजवलेले अन्न शरीराला अंतर्बाह्य बलवान आणि मजबूत बनवते. सोने डोळ्यांचे तेज वाढवते.

२) चांदी हा शितल धातू आहे. यामुळे शरीराला आतून थंडावा मिळतो. चांदीच्या पात्रात जेवल्याने आणि अन्न शिजवल्याने स्मरणशक्ती वाढते. डोळ्यांचे आरोग्य वाढून त्यांचे तेज वाढते. शिवाय पित्तदोष, कफ आणि वायूदोष नियंत्रणात राहतो.

३) लोखंडाच्या भांडय़ात बनवलेल्या अन्नातून शरीरातील लोहतत्त्व वाढते. लोहामुळे बरेच रोग नष्ट होतात. अंगाला येणारी सूज, पिवळेपणा, पांडुरोग, काविळ असे बरेच आजार बरे होतात. या धातूच्या ग्लासात दूध पिणे आरोग्य चांगले, मात्र लोखंडाच्या भांडय़ात जेवू नये त्यामुळे बुद्धिचा नाश होऊन स्मरणशक्ती कमी होते.

४) ऍल्युमिनियम बॉक्साईटपासून बनवले जाते. ऍल्युमिनियमच्या भांडय़ातील अन्न शरीराला मिळणारे आयर्न आणि कॅल्शियम थांबवते. यामुळे ऍल्युमिनियमच्या भांडय़ांचा उपयोग अन्न शिजवण्यासाठी करू नये. यामुळे हाडे ठिसूळ होतात. यकृताचे विकार आणि मानसिक आजार, क्षयरोग, दमा, मधुमेह यासारखे गंभीर आजार होण्याची शक्यता असते. ऍल्युमिनियमच्या प्रेशर कुकरमध्ये जेवण बनवल्याने 87 टक्के पोषकतत्त्वे नष्ट होतात.

५) पावसाळ्यात अशुद्ध पाण्याची समस्या सर्वांत मोठी व गंभीर स्वरूपाची आरोग्य समस्या ठरते. साथीच्या रोगांपैकी ८० टक्के रोग हे दूषित पाण्यामुळे होतात, तर लहान मुलांच्या मृत्यूच्या कारणांपैकी २५ टक्के कारणे ही जलजन्य आजाराची असतात. शहरी व ग्रामीण या दोन्ही भागांत याचे प्रमाण थोड्याफार फरकाने सारखेच आढळून येते. म्हणूनच पावसाळ्यात तांब्या-पितळ्याच्या भांड्यांतील पाणी पिण्याचा आग्रह आरोग्यतज्ज्ञ करत असतात. त्यामागे बरीच कारणे आहेत. त्यापैकी काहींचा ऊहापोह या लेखात करत आहोत. भारतात पूर्वापार तांब्या-पितळेच्या भांड्यामध्ये पाणी साठवण्याची परंपराचालत आलेली आहे. त्यामागे शास्त्रीय कारण आहे. ते म्हणजे तांब्या-पितळ्याच्या भांड्यांमध्ये साठवलेले पाणी हे त्या धातूंच्या नैसर्गिक जंतुनाशक गुणधर्मामुळे फक्त निर्जंतुकच होते असे नाही, तर आरोग्याच्या दृष्टीनेही अधिक उपयोगी गुणधर्म त्यात प्रविष्ट होतात.

६) आर्थिक दृष्टिकोनातून विचार करता तांबा व पितळ हे उष्णतेचे सुवाहक असल्याने अशा भांड्यांचा उपयोग स्वयंपाकाकरिता केल्यास ४० टक्के इंधनाची बचत होते तसेच तांब्या- पितळ्याच्या भांड्यात तीन तास ठेवलेले पाणी निर्जंतुक होत असल्याने पाणी उकळण्याचा खर्चदेखील वाचतो. तांब आणि पितळ हवेतील बाष्पाच्या प्रक्रियेमुळे काळे पडते. त्यासाठी ते नियमित स्वच्छ करणे आवश्यक असते. ताक, लिंबू, राख वापरून ते नीट स्वच्छ होत नाहीत. सध्या बाजारात विविध प्रकारची तांब्या-पितळ्याची आकर्षक आकारातील भांडी उपलब्ध आहेत. फ्रीजमध्ये ठेवण्यासाठी तांब्याचे विशिष्ट प्रकारचे उभे भांडे, छोट्या, मोठ्या आकारातील वेगवेगळ्या घाटणीची पिंप, तांब्याचा तळ असलेली स्वयंपाकाची भांडी यांच्या अधिक वापराने आपल्याला आरोग्यमय जीवन जगता येईल. 

Click here for the best in baby advice
What do you think?
0%
Wow!
0%
Like
0%
Not bad
0%
What?
scroll up icon