Link copied!
Sign in / Sign up
11
Shares

मुलांमध्ये दयाळू आणि प्रेमळ वृत्ती कशी निर्माण कराल


मुलांचे संगोपन करणे त्यांना वाढवणे ही निश्चितच सोपी गोष्ट नाही. मुलांना वाढवणे किंवा वळण लावणे हे त्यांची वर्तणूक कशी आहे आणि भविष्यात ते कसे निपजतात याच्याशी निगडीत नाही तर ते आपल्या आजूबाजूच्या लोकांना कसे वागवतात याविषयीही असते. स्पर्धात्मक जगाला कसे तोंड द्यायचे किंवा सामोरे जायचे हेच शिकवण्यात आपण सर्वच जण व्यग्र झाल्याने आयुष्यात अनेक लहान लहान गोष्टी खूप महत्त्वाच्या असतात हेच शिकवायला आपण विसरलो आहोत. दयाळूपणा, कणव, सहानुभुती यासारखे गुण हळूहळू निसटून जात आहेत.

मुलांवर बाहेरील वातावरणाचा किंवा परिस्थितीचा परिणाम मुलांवर होत असतोच पण मूळ तत्वे किंवा मूल्य ही पालकांकडूनच येतात आणि एखादी गोष्ट वेगवेगळ्या पद्धतीने आकलन होण्यासाठी मदतही करतात. दयाळू माणूस म्हणून मूल वाढवणे हे अत्यंत महत्त्वाचे असते जेणेकरून काही वर्षांनी आपल्या मुलांकडे पाहिल्यावर जगाला आपण काहीतरी चांगले देऊ करण्यात थोडासा हातभार लावला आहे.

मुलांना कनवाळू, दयाळू किंवा प्रेमळ होण्याचे धडे कसे देऊ शकतो ते पाहूया.

१. दुसऱ्याची  काळजी करण्याचे महत्त्व शिकवा

 

यामध्ये अगदी लहान लहान गोष्टी जसे संघातील मित्राकडे बॉल पास करणे किंवा धमकावल्या जाणाèया किंवा अत्याचार होणाèया मित्राच्या बाजूने आवाज उठवणे किंवा उभे राहणे इत्यादी. मुलांना त्यांच्या कृतीचा त्यांच्या भोवती वावरणाèया लोकांची त्यांच्या वर्तणुकीचा काय परिणाम होणार याविषयी निश्चितच अवगत करावे. सर्व प्रकारच्या परिस्थिती आपल्या उच्च नैतिक मूल्यांना जपणे किंवा चिकटून राहाता येणे काही काळ शक्य नसते. पण नैतिक मूल्यांना धरुन राहण्यासारखी दुसरी सर्वोत्कृष्ट गोष्ट जगात दुसरी नाही.

२. मुलांच्या प्रयत्नांची समीक्षा नको

 मुले अधीर असू शकतात आणि काही वेळा त्यांची मनोवस्थाही योग्य नसते. याचा अर्थ ते काळजी करत नाही असा निश्चितच होत नाही. दुसèयांप्रती कनवाळू, दयाळू होण्याचे महत्त्व ठसवताना किंवा शिकवताना आपणही मुलांसमवेत दयाळू किंवा कनवाळू वागणेही तितकेच महत्त्वाचे असते. अनेक प्रकारे मुले ही आईवडिलांचे प्रतिबिंब असतात. एखादी गोष्ट मुलांकडून अपेक्षित करताना आपणही त्याच गोष्टीची पूर्तता करणे आवश्यक आहे. समजा आपले मूल एखादा प्रकल्प तयार करत असेल आणि त्यात काही चुका किंवा कमतरता असतील तरीही त्यांचे कौतुक करा आणि त्या कमतरतांमध्ये सुधारणा कशी करता येईल हे सांगा. त्यामुळे मुलांमध्ये सकारात्मकता रुजेल आणि ही सकारात्मकता ते इतरांपर्यंत पोहोचवतील.

३. स्वंयसेवक

एखाद्या जवळच्या अनाथालयात किंवा वृद्धाश्रमात ठराविक कालावधीनंतर मुलांना घेऊन जा जेणेकरून समाजातील काही घटकांना त्यांची आवश्यकता असल्याचे लक्षात येईल. पालकांची कृत्ये सवयी अनुसरण्याची प्रवृत्ती मुलांमध्ये असते आणि आपण योग्य गोष्टी केल्या तर आपली मुले अर्थातच त्याच गोष्टींचे अनुकरण करतील. एखाद्या व्यक्तीला मदत करण्यासाठी आपल्या उठून कुठेतरी जावे लागते असे काही आवश्यक नसते एखाद्या वृद्ध व्यक्तीला तिचे सामान उचलून नेण्यास मदत करणे किंवा एखाद्या आंधळ्या व्यक्तीस किंवा दिव्यांग व्यक्तीस रस्ता ओलांडण्यास मदत करणे ह्या कृतीसुद्धा योग्य आणि पुरेश्या आहेत.

४. तीन सोन्यासारखे मौल्यवान शब्द जरुर शिकवा

आपल्याला गरजेच्या वाटत नसल्याने ह्या तीन शब्दांचा वापर क़रण्यास बहुतेकदा विसरून जातो. ते तीन शब्द आहेत माफ करा(सॉरी), धन्यवाद (थॅक यू)आणि कृपया(प्लीज). अगदी लहान शब्द असले तरीही ते खूप मोठी किमया करु शकतात. वाईट काळात मुलांना ताठ मानेने उभे रहायला सांगा आणि चांगल्या परिस्थितीत नम्र किंवा विनयशील रहायला सांगा. मुले समर्थ असतील तर त्यांना हे जरुर शिकवा की त्यांच्याकडे गरजेपेक्षा अधिक असेल तर त्याभोवती उंच कुंपण घालण्यापेक्षा ते सढळ हाताने दुसèयांना उपलब्ध करून द्या .

५. मायभूमीविषयी निसर्गाविषयी आदरभाव बिंबवा

 दयाळूपणा किंवा कनवाळूपणा हा केवळ लोकांप्रती असून उपयोगाचा नाही तर आसपासच्या परिसराविषयीही असला पाहिजे. आपल्याकडून पर्यावरणालाही शक्यतो धोका पोहोचणे टाळणे किती महत्त्वाचे आहे हे माहित असणे आवश्यक आहे. त्यांना वृक्षारोपणाचे, वस्तूंच्या पुनर्वापराचे आणि कचरा कमी करण्याचे महत्त्व शिकवणेही आवश्यक आहे.

Click here for the best in baby advice
What do you think?
0%
Wow!
0%
Like
0%
Not bad
0%
What?
scroll up icon