Link copied!
Sign in / Sign up
7
Shares

गर्भजलाविषयीच्या या गोष्टी तुम्हांला हे माहिती आहेत का ?

 गर्भजल हे गर्भावस्थेत पोटात वाढणाऱ्या गर्भाचे संरक्षण आवरण म्हणून कार्य करत असतेच पण गर्भाशयात असताना गर्भाच्या शरीरातील महत्त्वाच्या अवयवांच्या आणि अवयव संस्थांच्या (जसे पचनसंस्था, स्नायू, फुफ्फुसे, हातपाय) विकासातही महत्त्वाची भूमिका बजावते. गर्भावस्थेच्या पहिल्या काही दिवसांत गर्भजल म्हणजे आईकडून येणारे पाणी असते. त्यानंतर म्हणजे सर्वसाधारणपणे गर्भधारणेच्या २० व्या आठवड्यापासून गर्भजलाचा महत्त्वाचा घटक म्हणून गर्भाच्या मूत्राचा समावेश होतो. गर्भावस्थेदरम्यान काही महिलांमध्ये गर्भजलाची पातळी खूप कमी झाल्याने गर्भारपणात गुंतागुंत निर्माण होऊ शकते. गर्भजलाची पातळी कमी होते म्हणजे नेमके काय होते ते जाणून घ्यायला हवे. गर्भजलाची पातळी कमी होणे म्हणजे काय, त्याची कारणे, लक्षणे आणि कोणते उपचार करणे शक्य आहे ते जाणून घेऊया.

कमी गर्भजल किंवा गर्भजलाची पातळी कमी होणे म्हणजे काय आणि त्यात कोणते धोके आहेत.

गर्भजल कमी होणे यासाठी वैद्यकीय भाषेत ओलिगोहायड्रामनिओस अशी संज्ञा वापरली जाते. गर्भजलाचे प्रमाण पाचशे मिलिलीटर पेक्षा कमी झाले असेल तर त्याला गर्भजलाची पातळी कमी होणे असे मानले जाते. गर्भजल पातळीच्या निर्देशांकाचा उपयोग गर्भातील गर्भजलाचे प्रमाण ठरवण्यासाठी केला जातो. ओलिगोहायड्रामनिओसच्या बाबतीत एएफआय किंवा गर्भजल पातळीचा निर्देशांकाचे प्रमाण किंवा मूल्य पाच सेंटीमीटर पेक्षा कमी आढळते.

गर्भावस्थेच्या कोणत्या काळात किंवा पायरीवर गर्भजल पातळी कमी झाल्याचे निदान झाले आहे त्यावर त्याच्याशी निगडीत असणारी गुंतागुंत आणि धोके अवलंबून असतात. गर्भावस्थेच्या दुसèया तिमाहीत गर्भजल पातळी कमी झाल्यास गर्भपात किंवा जन्मजात दोष निर्माण होण्यासाठी ते कारण ठरु शकते. त्याशिवाय मुदतपुर्व किंवा प्रिमच्युअर प्रसुती किंवा मृत बाळ जन्माला येण्याच्या घटना घडण्याची शक्यता अधिक असते.

तर तिसऱ्या तिमाहीत गर्भजलाची पातळी कमी झाल्यास बाळाच्या एकुणच वाढीवर आणि विकासावर त्याचा गंभीर परिणाम होऊ शकतो.

गर्भजलाचे प्रमाण कमी झाल्यास काही स्त्रियांना सी सेक्शन म्हणजे सिझेरियन शस्त्रक्रियेने प्रसुतीस सामोरे जावे लागते.

ओलिगोहायड्रामनिओस म्हणजेच गर्भजलाचे कमी प्रमाण असले तर प्रसुतीदरम्यान आई आणि बाळाला जोडणारी वार किंवा नाळ चेपली जाऊ शकते किंवा दबली जाऊ शकते त्यामुळे काही गुंतागुंत निर्माण होऊ शकते.

गर्भजल कमी होण्याची कारणे आणि सर्वसाधारण लक्षणे आणि त्यामुळे येणारी अस्वस्थता-

गर्भजलाची पातळी कमी होण्यास काही घटक जबाबदार असतात

१. उच्च रक्तदाब, मधुमेह(पुर्वीपासून असणारा) सारखी वैद्यकीय समस्या असणाèया स्त्रियांमध्ये गर्भावस्थेदरम्यान गर्भजल कमी होण्याची शक्यता असते.

२. एसीई किंवा अन्जिओटेनसिन सारखी एन्झाईम्स इनहिबिटर्स सारखी काही विशिष्ट औषधे वापरून गर्भजलाचे प्रमाण पातळीपर्यंत आणता येते.

३.  ओलिगोहायड्रामनिओस ची स्थिती अनुवांशिक कारणांमुळेही होऊ शकते.

४.  प्लॅसेंन्टल अ‍ॅब्रप्शनमुळे(नाळ जेव्हा गर्भाशयापासून वेगळी होते तेव्ह)ा गर्भजलाचे प्रमाण कमी होते. प्लॅसेन्टल अ‍ॅब्रप्शन ही एक वैद्यकीय स्थिती आहे ज्यामध्ये गर्भाशी जोडलेली नाळ(संपूर्णपणे किंवा काही भाग) प्रसुतीपुर्वीच गर्भाशयापासून वेगळी होते.

५. गर्भजल कमी झाल्याचे दर्शवणारी खालील काही लक्षणे.

६. बाळाची वाढ अपेक्षेपेक्षा कमी वेगाने होणे.

७. गर्भवतीचे वजनही अपेक्षेपेक्षा कमी प्रमाणात वाढणे

८. योनीतून पाणी जाणे

उपचार

गर्भजल कमी होण्याच्या बहुतेक रुग्णांमध्ये गुंतागुंत कमी होण्याच्या दृष्टीने आणि बाळाला काही त्रास किंवा कमतरता निर्माण होऊ नये म्हणून डॉक्टर लवकर प्रसुती करण्याचा पर्याय निवडतात.

ओलिगोहायड्रामनिओसची म्हणजे गर्भजल पातळी कमी असण्याच्या स्थितीत सलाईनमधून औषधे देणे किंवा उदरपोकळीत गर्भजल सोडणे (या प्रक्रियेला अ‍ॅम्निओईनफ्युजन) हे पर्याय वापरले जातात, विशेषतः प्रसुतीच्या वेळी बाळाच्या हृदयाच्या ठोक्यांची गती असामान्य असेल तर हे उपाय वापरले जातात. 

Click here for the best in baby advice
What do you think?
0%
Wow!
0%
Like
0%
Not bad
0%
What?
scroll up icon